Tu się ,,Wszystko zaczęło”. Wszystko, czyli Polska. Pierwszy Wladca, Mieszko I, gród poznański uczynił swoją stolicą. Potem, przez tysiąc z górą lat, to miasto liczylo się W Polsce bardzo – dziś Wymieniane jest jako jeden z pięciu głównych ośrodków ekonomicznych i kulturalnych kraju. Obszar, którego Poznań jest stolicą, nosi dumne imię Wielkopolski. Na tę nazwę pracowaly pokolenia ludzi skrzętnych, ale i Walecznych. Świadczących życiem, że wysoko ceni się tu pracowitość i dyscyplinę, ale kiedy trzeba – udowadnia swoją polskość krwią. Tak było właśnie w powstaniach zbrojnych przeciw Prusom, których wszak niemalo – znaczą je daty: 1794, 1806, 1846,1848,1918–1919. Później zaś były dramatyczne demonstracje uliczne w czerwcu 1956 roku. Tysiąc lat wypadków dziejowych znalazło swoją dokumentację w postaci substancji materialnej. Poznań pełen jest zabytków. Coś z nich uszczknęły wojny, powstania i okupacje – wiele pozostało, zaskakując teraz swoją skalą i siłą wyrazu. Żyli tu i działali ludzie wielkiego charakteru i umysłu – Działyńscy, Raczyńscy, Górkowie, światli biskupi i burmistrzowie, znakomici twórcy sztuki, wybitni ludzie nauki. W Poznaniu wszystkie drogi prowadzą do Ostrowa Tumskiego, gdzie chyba już w VIII i IX wieku coś się działo, w roku 968 powstało zaś pierwsze polskie biskupstwo. Tam spoczywają – prawdopodobnie – doczesne szczątki pierwszych monarchów: Mieszka l i Bolesława Chrobrego. Obiektem najważniejszym jest w tym miejscu romańska, ale z biegiem czasu gotycka i klasycystyczna (i znowu gotycka), katedra, w podobnym kształcie istniejąca od XI stulecia. W niej zaś kaplica Królewska, potocznie zwana Źłotą, a dalej bogata kaplica Najświętszego Sakramentu. I jeszcze zespół pięciu piętnastowiecznych płyt z brązu, dzieło Vischerów z Norymbergi, obraz św. Marcina wjeżdżającego do Tours i inne cenne zabytki. Opodal – Stary Rynek. To jeden Ź tych głównych placów Europy, które stanowią ozdobę starych miast subkontynentu. Stoi tam ratusz – jeden z najpiękniejszych zabytków renesansu w Polsce, a w nim sławna piękna Sala Odrodzenia – dzieło Giovanniego Battisty Quadro di Lugano. Nie byłoby współczesnego Poznania, gdyby nie było klasycystycznej Biblioteki Raczyńskich przy Placu Wolności, Muzeum Narodowego przy tym samym placu z dziełami Ribery, Źurbaréna, Belliniego i rzadkim zbiorem portretów trumiennych, gdyby nie było zawsze ruchliwej ulicy Święty Marcin, Uniwersytetu Adama Mickiewicza, pomnika poległych w wydarzeniach 1956 roku, kilku pięknych świątyń, jeziora Malta z jednym z najnowocześniejszych torów regatowych w Europie – i dziesiątków innych, godnych uwagi obiektów. Miasto nad Wartą obsypało się dokoła, zwłaszcza na południowym przedpolu, w Wielkopolskim Parku Narodowym, pięknymi pałacami, ogrodami, jeziorami, Iasami. Zespół pałacowo–ogrodowy w Rogalinie, niegdyś własność rodu Raczyńskich, z wielusetletnimi dębami i kaplica św. Marcelego, bogatym muzeum z malarstwem polskim, ale też Monetem, Bocklinem, Delaroche’em, a obok wspaniały francuski ogród. Pobliski Kórnik liczy zaledwie czternaście tysięcy mieszkańców, ma natomiast liczne zabytki i atrakcje: romantyczną rezydencję zamkową w stylu angielskiego neogotyku, bibliotekę z 300 tysiącami tomów i sławne arboretum – największy w Polsce park dendrologiczny. Komu mało może odwiedzić staropolski dworek szlachecki w Koszutach, urocze Puszczykowo Jeziory, cichą Rydzynę z luksusowym pałacykiem, dzieło Pompea Ferrariego, neorenesansowy zamek w Gołuchowie, drewniany zameczek Schinkla w Antoninie – i ciągle jeszcze mieć świadomość, że przeoczył tuzin atrakcji. Jak twierdzi Władysław Kopaliński, nazwa Poznań wzięła się od człowieka imieniem Poznan, co pochodziło od słowa ,,poznać”. Nic dodać, nic ująć – wszystko tutaj trzeba poznać.
- Olgierd Budrewicz